मृतकका विवरण अब कम्प्युटरमा

काठमाडौं, माघ ११ - दाहसंस्कारका लागि आर्यघाट लगिने व्यक्तिको फोटोसहितको विस्तृत विवरण कम्प्युटरमा राखिने भएको छ ।
एक महिनाभित्रै आर्यघाटमा स्थापना गर्ने भनिएको 'मानव स्मृति गृह' मा ती विवरण सुरक्षित रहनेछन् ।
अहिले पशुपति क्षेत्र विकास कोषले सामान्य रजिष्ट्ररमा विवरण राख्दै आएको छ । त्यसमा मृतकको फोटो र विस्तृत जानकारी हु“दैन । कागजी अभिलेख सुरक्षित र चाहिएका बेला सजिलै उपलब्ध हुन नसक्ने भएकाले कम्प्युटरमा राख्न लागिएको हो ।
वाग्मती सभ्यता एकीकृत र पशुपति क्षेत्र विकास कोषको पहलमा 'गृह' बनाइने छ । एकीकृत विकास कोषका संयोजक कृष्ण केसीका अनुसार मृतकका परिवारले उपलब्ध गराएका विवरणलाई अभिलेखीकरण गरिन्छ । ती सयौं वर्षा लागि सुरक्षित हुन्छन् । 'आफ्ना बाबु, बाजे र पर्ूखाको अभिलेख सजिलै हर्ेन सकिनेछ,' उनले भने ।
उक्त गृहमा अहिलेसम्म कोषले रजिष्ट्ररमा लेखेका विवरणसमेत समेटिने छन् । ती विवरण अपुरो भए पनि मृतकका आफन्तले गृहमा गएर फोटोसहित विस्तृत थप्न सक्छन् । साथै स्मृति गृहमा राजनेता, सहिदलगायतका व्यक्तिको जीवनी खोजेर समावेश गरिनेछ ।
उनका अनुसार गृहमा जडान गर्ने कम्प्युटरलगायतका सबै उपकरण आइसकेका छन् । आर्यघाट पुलको दक्षिण घाट पारी अस्थायी 'फोल्डिङ' घर बनाउने पहल भइरहेको छ । गृह स्थापनाका लागि उद्योग व्यवसायीले सहयोग गरिरहेको उनले बताए । त्यसमा एउटा एम्बुलेन्स र शववाहन पनि राखिनेछ ।
पशुपति क्षेत्र विकास कोषका सदस्यसचिव निर्मल कुइ“केलले गृह स्थापनामा कोष सकारात्मक भए पनि परिषद् वा कार्य सम्पदान समितिबाट निर्ण्र्ााभई नसकेको बताए । 'माघ अन्तमा निर्ण्र्ााहुन्छ होला,' उनले भने- 'अनि काम सुरु हुन्छ ।'
कुइ“केलले पशुपति गुरुयोजनाबाट निर्देशित विश्व सम्पदा सूचीमा रहेको क्षेत्र भएकाले प्रक्रियाअनुरूप काम गर्नुपर्ने बताए । 'संवेदनशील क्षेत्रमा काम गर्दा दाया“बाया“ विचार गर्नर्ुपर्छ,' उनले भने- 'तर पनि गृहलाई राजनेता, समाजसेवी लगायतका व्यक्तिको जीवनी र योगदानलाई समेट्ने अध्ययन केन्द्र बनाउन सकियो भने उपलब्धि हुनेछ ।
आर्यघाटबाहेक देशका अन्य क्षेत्रमा दाहसंस्कार गरिने व्यक्तिको विवरणसमेत समेट्ने संयन्त्र बनाइने केसीले बताए । उनका अनुसार मृतकका विवरण राख्न प्रमाणसहित देशका कुनै पनि कुनाबाट आएका परिवारका सदस्यलाई यो सुविधा हुनेछ । यसका लागि पर्यटन तथा नागरिक उडड्यनमन्त्री संरक्षक रहने गरी पा“च सदस्यीय गृह सञ्चालन तथा समन्वय समितिसमेत बनाइएको छ ।