यो हप्ता मलेसियामा ६ नेपालीको मृत्यु, ३ को आफ्नै साथीद्वारा हत्या

२२ फ़ेब्रुअरी, ०८ । मलेसियामा नेपाली श्रमिकहरूको मृत्युले संख्यात्मक निरन्तरता पाउँदै आएको छ । यहाँस्थित बिभिन्न स्थानबाट प्राप्त समाचार अनुसार यस हप्ता पनि ६ जना श्रमिकहरूले मृत्युवरण गर्न पुगेका छन् । यस्तो संख्यात्मक मृत्युले नेपालीहरूमाझ कस्तो असर पार्ला ? डर, त्रासको मानसिक रोगको दृश्य आँखामा बोकेर श्रमिकहरूले कसरी खुलेर कार्यक्षमता देखाउन सक्लान् ? मृत्यु शिरमा र ज्यान झिरमा राखेर कतिञ्जेल रोजगारी गर्न सकिएला ? रोजगारीको लामो अवधि पुरा गरी नेपाल फर्किदा उनीहरूको मानसिक स्थिति कस्तो हुन पुग्ला ? यी प्रश्नहरूको उत्तर दिने सम्बन्धित निकायहरू कति चनाखो र जवाफदेही छन् ? यथाशिघ्र समाधान खोजिनु जरुरी छ । अब्यवस्थित र असुरक्षित बैदेशिक रोजगारी किनेर बिदेशिएका नेपालीहरूमाथि थप चुनौतिहरू बढ्दै गएका छन् । वैदेशिक रोजगारीको क्षेत्रमा यस्ता मृत्युहरूले पार्ने तत्कालिन तथा दीर्घकालिन असरहरूको बारेमा सम्बन्धित निकायको ध्यान नगएको प्रष्टै देखिन्छ । ती मृत्यको क्षतिपूर्ति तथा हत्याको छानबिन गर्न हत्यारालाई कारबाहीका लागि नेपाल सरकारले पहल गर्नु अनिबार्य भएको छ । तर हालसम्म यस सम्बन्धमा नेपाल सरकारले सोंच्न पनि सकेको छैन । त्यसैले गर्दा पनि अकल्पनीय र आकस्मिक मृत्युहरूको संख्याले बढ्ने अवसर पाएको ठहर श्रमिक अगुवाहरूले गरेका छन् । घिसिङ्ग सुतेको सुत्यै भएकुनै पनि रोगको लक्षणविना नै सुतेकै ठाउँमा मृत्यु हुने श्रृंखलामाथि हालसम्म कुनै पनि संस्थाको ध्यान जान सकेको छैन । यसै क्रममा जोहर प्रान्तको मुहारस्थित तान्जुङ्ग आगोसको एक कम्पनीमा कार्यरत शिव घिसिङ्गको मृत्यु भएको छ । BOFUNG INDM SDN BHD मा कार्यरत शिव घिसिङ्ग ११ फेब्रुअरीका दिन सुतिरहेको ओछ्यानमा नै मृत अवस्थामा फेला परेका थिए । उक्त कम्पनीमा कार्यरत श्रमिकहरूले बताएअनुसार मृतक घिसिङ्ग १० तारिख बेलुका सामान्य अवस्थामा सुतेका थिए । झापा शनिश्चरेका छत्रबहादुर विश्वकर्मा र पाँचथरका रघु खत्रीसंग तीन जनाको संयुक्त मेसमा खाना खाने मृतक घिसिङले १० तारिख आफैंले खाना पकाएर खुवाएका थिए । त्यसै रात ३ बजे उक्त होस्टलमा संगै सुत्ने शंकर न्यौपानेसंगै मृतकले पानी समेत पिएर पुन:सुतेका थिए । 'चिनियाँ नयाँ बर्ष २००८ को लामो बिदाका कारण १० तारिखसम्म कम्पनीमा काम पनि थिएन । ११ तारिखदेखि काम शुरु गर्नका लागि ११ तारिख बिहान सबै तयार हुँदा पनि घिसिङ्ग नउठेपछि उठाउन खोज्दा उनी चिसो भइसकेको' कुरा उक्त कम्पनीमा कार्यरत प्रकाश खड्काले हामीलाई बताए । मृतक सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको ठूलो धादिङ गाविस वडा नं. २ निवासी हुन् । २७ वर्षिया घिसिङ्ग नेपालको विजय ओभरसिजबाट सन् २००६-२-१९ तारिख मलेसिया रोजगारीका लागि आएका थिए । जाँडरक्सी, सूर्ती, चुरोट नखाने मिलनसार स्वभावका घिसिङ्गलाई गुमाउनु पर्दा ५५ जना नेपाली लगायत करिब ४ सय जना अन्य देशका कामदार तथा कम्पनी प्रशासन समेत दुःखी भएको जानकारी त्यहाँ कार्यरत श्रमिकहरूले दिएका छन् । परिवारका एक मात्र छोरालाई गुमाउनु पर्दा मृतकका बुबा श्याम घिसिङ्गलाई ठूलो चोट परेको छ । खेतीपातीबाट गुजारा गर्दै आएका श्याम घिसिङ्गले 'बुढेसकालको सहाराबिना कसरी बाँचुला म' भन्दै बेदना पोखेका छन् । ६ र ७ वर्षका कलिला दुई छोरा र श्रीमतीलाई टुहुरो बनाएर घिसिङ्गले मृत्युवरण गरेका छन् । मृतकको परिवारका लागि कम्पनीले पनि सहयोग गर्ने आश्वासन दिएको छ । उक्त कम्पनीमा कार्यरत श्रमिकहरूले अलग्गै सहयोग जुटाउन भिष्म खनाल ०१६७८२५०७६ तथा प्रकाश खड्का ०१६६४१०८५४ लाई खटाइएको छ । उक्त राहत कार्यक्रमको मनिटरिङ्ग नेपाल श्रमिक संगठन श्री सुलुङ्ग इकाई कमिटीले गर्ने जानाकारी उक्त क्षेत्रमा सक्रिय श्रमिक अगुवाहरूले दिएका छन् । मृतकको शव फेबु्रवरी २० तारिख मात्र नेपाल पठाईएकोमा श्रमिकहरूले आश्चर्य ब्यक्त गरेका छन् । आईद्वारा शेर्पाको छुरी हानी हत्याकेही समययता नेपालीहरूद्वारा नेपालीको हत्याको क्रम पनि बढ्न थालेको छ । यसै क्रममा होस्टलको एउटै कोठामा बस्ने सहकर्मी निङ तेन्जी शेर्पाको रामबहादुर राईले सुतिरहेको अवस्थामा छुरी हानेर हत्या गरेका छन् ।सेलागंर राज्यको वान्तिङ्गस्थित फ्यासिलेट ग्लोब कम्पनीमा १३ तारिख राति १ बजे शेर्पाको ढाड तथा छातीमा छुरा प्रहार गरी राईले हत्या गरेका थिए । घट्नास्थलमै शेर्पाको मृत्यु भएको थियो । करिब २ सय जना नेपाली कामदार रहेको उक्त कम्पनीमा यो घट्नाले त्रास फैलाएको छ । तरकारी काट्ने छुरीले शेर्पाको हत्या गरेपछि मृतकका काका कमल शेर्पालाई पनि मार्ने उद्देश्यले राईले छुरा प्रहार गर्दा भाग्यवश कमल शेर्पाको हातमा लागी ज्यान बचाउन सफल भएका छन् । काकामाथि भएको प्रहारले खैलाबैला मच्चिन थालेपछि सुतिरहेका अरु साथीहरू उठेर राईलाई नियन्त्रणमा लिन खोज्दा राई भागेका थिए । भाग्ने क्रममा कम्पनी सुरक्षा गार्डहरूले तुरुन्तै पक्राउ गरी अभियुक्तलाई प्रहरीको जिम्मा लगाइ दिएका छन् । पाखुरामा गहिरो चोट लागेपछि उनलाई तुरुन्त अस्पताल पुर्‍याईएको थियो । हत्यारा राईलाई नियन्त्रणमा लिई प्रहरीलाई बुझाईएको छ । मृतकको शव अस्ति बुधवार काठमाण्डौं पठाई आफन्तको जिम्मा लगाईसकेको जानकारी प्राप्त भएको छ । छुरा प्रहरी गरी हत्या गर्नुको कारण भने राईले बताएका छैनन् । यद्यपि मृतक तथा हत्यारा राई दुबैजना संखुवासभा पाथिभरा निवासी हुन् । मृतकको घरमा एक छोरा तथा एक छोरी, आमा, बुबा तथा श्रीमती रहेका छन् । मृतक तथा हत्यारा दुबैजना अलसौगात मेनपावर कलंकीबाट मलेसिया आएका थिए । हत्यारा र्राईले १४ तारिख दुई वर्षको करार अवधि पूरा गरी नेपाल फ़र्कने तयारीमा रहेका थिए । उनीसंगै नेपाल उड्ने तयारीमा रहेका अन्य दुई जनालाई पनि कम्पनीले उडान स्थगित गराएको छ ।सुरेन्द्र साहद्वारा छुरा हानी साथीको हत्याअत्यधिक रक्तश्रावका कारण मृत्यु भएका रामकृपाल शाहको हत्या सुरेन्द्र शाहले गरेको खुल्न आएको छ । प्राप्त घटना विवरणअनुसार सुरेन्द्र साहले साथीको हत्या योजनाबद्ध ढंगले गरेका छन् । फेब्रुअरी ९ तारिख बजार गएका हत्यारा साहले बजारबाट चाक्लो र तिखो नयाँ छुरी तथा छुरीको साथमा काँक्रो समेत किनेर ल्याएका थिए । त्यसै गरी हातमा लगाउने पञ्जा समेत उनले तयारी गरेका रहेछन् । उक्त दिन बेलुका ८ः५० बजे होस्टल फर्किएका सुरेन्द्र शाहले नाटकीय ढंगले पञ्जा लगाएर कांक्रो काटे । आफूसँग बस्ने तीनै जनालाई काँक्रो खुवाए । बेलुकीसम्म ओभर टाईम गरेर थाकेका राम कृपाल शाह ओछ्यानमा लडिरहेका थिए । कोठामा संगै बस्ने रामहुलास साहले भने, "काँक्रो खाएको लवि भन्दा भित्र कागजले बारेको मेरो छुट्टै सानो कोठा छ । त्यही कोठा भित्र म लुगा फ़ेर्दै थिएँ एक्कासी राम कृपाल चिच्यायो । म मेरो कोठाबाट बाहिर निष्कँदा ऊ (सुरेन्द्र) छुरी फालेर, पंञ्जा लेर मूल ढोकाबाट बाहिर निस्किसकेको थियो । त्यो घट्ना देखेपछि अत्तालिँदै म रेशम भुसाल, टेकनाथ बराल दाईलाई गुहार माग्न गएँ उहाँहरू आएर त्यसलाई समात्नु भयो । एम्बुलेन्स बोलाउनु भयो, पुलिस बोलाउनु भयो । राम कृपाल टेकनाथ दाईसंग 'दाई मलाई मार्‍यो, सुरेन्द्रले भन्दै थियो । पछि बेल्नै छाड्यो ।" श्रमिक संगठन क्षेत्रिय कमिटी सदस्यहरू रेशम भुसाल तथा टेकनाथ बराल लगायतको सहयोगमा थप उद्दार कार्य भएको थियो । "बिदाको दिन भएकोले समयमै एम्बुलेन्स आउन सकेन । अस्पताल पुर्‍याउनुअघि राम कृपालको थुप्रै रगत बगिसकेको थियो । ९:४५ बजे (बेलुका) तिर अस्पताल पठाईएको थियो । १२ बजे रातितिर खबर आयो, ऊ (कृपाल) खस्यो भनेर ।""सुरेन्द्र साह धेरै फटाहा रहेछ । उसल, हिन्दी भाषा जानेको भएर फ़ूर्तिफार्ती गर्ने रहेछ । त्यो हत्याको दोष उसले राम हुलासलाई लगायो । राम उसलाई पर्खाउन उसले काँक्रो खुवाउने र एक छिन पर्ख भन्ने गरेको बुझियो । उसैले भनेको भरमा प्रहरीले निर्दोष राम हुलासलाई पनि हत्कडि लगाएको थियो तर बचाइयो । प्रहरीले लगे पनि सामान्य सोधपुछ पछि राम हुलासलाई छोडिदिएको छ ।" रेशम भुषालले भने । हत्यामा संलग्न सुरेन्द्र साह सिराहा जिल्ला मिर्चैया निवासी हुन् भने मृतक राम कृपाल साह सोही जिल्ला कल्याणपुर- ७ निवासी हुन् । उनीहरू दुबैजना रवरेक्स रवर कम्पनी बर्चाम इपोमा कार्यरत थिए । उनीहरू दुबैजना नेपालको एमएन मेनपावरबाट मलेसिया आएका थिए । अभियुक्त साहको फासीसम्म हुनसक्ने प्रहरीले बताएको छ । मलक्कामा केश राईको रहस्यमय मृत्युमलक्का राज्यको बुकित रम्बाई स्थित योङ्गमोर्टर् इडिङ्ग फर्निचरमा कार्यरत केश राईको रहस्यमय मृत्यु भएको छ । मृतक राईको शब १३ फेबु्रवरी ३ बजे दिउँसो कम्पनी भन्दा केही पर नालीमा फेला परेको थियो । मृतक राई १२ फेब्रुवरी बिहान ९ बजेदेखि कम्पनीबाट हराएका थिए । मृतको शब नालीमा घाँस र झार फाड्ने एक स्थानिय मलेसियनले देखे पश्चात कम्पनीमा जानकारी दिएका थिए । उक्त जानकारी पश्चात कम्पनीले प्रहरीलाई शब जिम्मा लागाएको थियो । "निज राईको शरिरमा चक्कुको डामहरू देखिन्थे भने, शरिरको धेरैजसो भागमा टायरको डामहरू देखिन्थे ।" प्रत्यक्षदर्शी एक श्रमिकले हामीलाई बताए । उनीसंगै कार्यरत एक मात्र नेपाली ओखलढुङ्गाका राम श्रेष्ठलाई समेत कम्पनीले रहस्यमय ढंगले त्यस कम्पनीबाट अन्यत्र सारेको छ । मृतक राई करिव आजभन्दा १ वर्ष अगाडि रियल रिर्सच म्यानपावर अनामनगर मार्फत रोजगारीको सिलसिलामा मलेसियाको मलक्का स्थित योङ्गमोर्टर् इडिङ्ग फर्निचर कम्पनीमा आएका हुन । मृतक खोटाङ्ग जिल्ला फिर्दि गाविस वाड.न. ९, छेमछुमी गाउँ निवासी थिए । जम्मा दुई जना नेपाली मात्र कामदार रहेको उक्त कम्पनीमा बेसिक मात्र ड्यूटी दिने गरेको थाहा भएको छ । मृतक राईलाई आजभन्दा १ महिना अगाडि पनि आफ्नो किचनको लागि सामान किनमेल गर्न जाँदा बेलुका ७.३० बजेतिर अपरिचित ४ जना व्यक्तिले अपहरण गरी जंगलतिर लगेका थिए । उक्त घटनामा राई एक्लैले प्रतिकार गरी भाग्न सफल भएका थिए । सो घटनाको आधारमा उनको मृत्यमा अरु कसैको हात हुन सक्ने अनुमान स्थानिय कामदारहरूले गरेका छन् । साहूको ऋण लिई आफ्नो परिवारको सुनौलो भविष्य कोर्ने सपना बोकेर आएका राईको मृत्यु हुँदा परिवाजन तथा उनका साथीहरू सबै स्तब्ध भएका छन् । निज राईको २ छोरा, १ छोरी आमा, बाबु र एक श्रीमती रहेका छन् । राईको मृत्युको खोजी सम्बन्धित निकायले गर्नु पर्ने देखिन्छ । अन्यथा राईले मृत्युपश्चात पनि न्याय नपाउने अड्कल गर्न सकिन्छ ।यमबहादुर खत्रीको असामयिक निधनसेलेंगर राज्य केलाङ्गजया औद्यौगिक क्षेत्रको एक प्लाष्टिक कम्पनीमा कार्यरत यमबहादुर खत्रीको सुतेको अबस्थामा मृत्य हुन पुगेको छ । फेब्रुअरी १ तारिख बेलुका सामान्य अबस्थामा सुतेका खत्रीलाई राति ३ बजे श्वासप्रशवासमा सकस भए पछि अस्पताल पुर्‍याउँदा अस्पतालमै उनको मृत्यु भएको थियो ।उक्त कम्पनीमा कार्यरत श्रमिकहरूले बताएअनुसार मृतक खत्रीले राति ३ बजे ठूलो ठूलो श्वास फेरे पछि ब्यूँझिएका साथीहरूले उनलाई के भयो भनि सोधेका थिए । उनले श्वास फ़ेर्न गाह्रो भयो भनेको र तुरुन्तै अस्पताल लगिएको थियो ।मृतक खत्री आज भन्दा दश महिना अघिदेखि मलेसियामा कार्यरत थिए । आएको तीन महिनामा उनको हातको औंलाहरू काटिएको थियो । उनी गुल्मी जिल्ला मरभुङ्ग गाबिस वाड नं. ७ निवासी हुन् । मृतक खत्रीको ३ छोरा, एक छोरी, बुबा आमा तथा दाजु भाउजु छन् । नेपाल श्रमिक संगठन केलाङ्गजयार् इकाई कमिटीले शोक ब्यक्त गर्दै मृतकका परिवारप्रति समबेदना ब्यक्त गरेको छ । मृतकका परिवारको राहतका लागि नेपाल श्रमिक संगठन केलाङ्गजयार् इकाई कमिटीका प्रतिनिधि मिन रिजालले आम श्रमिकमाझ आव्हान गरेका छन् ।सुतेको अवस्थामा आफ्नै साथीको हत्या गरी फरारश्रृंखलाबद्ध रुपमा साथीको हत्या गर्ने क्रम बढेको छ मलेसियामा । जोहरबारु स्थित तामान जस्कोको Winco Manufacturing कम्पनीमा कार्यरत पूर्णबहादुर गुरुङ्गको सोही कम्पनीमा कार्यरत सुनिलकुमार चौधरीले हत्या गरी फरार रहेका छन् ।होस्टलमा सुतिरहेका गुरुङ्गको टाउकोमा ग्यास सिलिण्डरले हानी हत्या गरेर चौधरी भागेका छन् । १६ फेब्रुवरी २००८ का दिन कम्पनीमा भएको सामान्य बिबादलाई लिएर त्यसै दिन राति चौधरीले गुरुङ्गको हत्या गरेको आशंका सोही कम्पनीमा कार्यरत श्रमिकहरूले बताएका छन् । उक्त क्षेत्रमा कार्यरत खगेन्द्र अबिरलका अनुसार चौधरीलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको अपुष्ट समाचार छ । यद्यपि प्रहरीले चौधरीलाई मलेसिया बाहिर उम्कन नसक्ने गरी नाकाबन्दी गरेको छ । चौधरीको फोटो र फिङ्गरप्रिन्ट लिएर गएको कम्पनीले जनाएको छ ।मृतक गुरुङ्ग रुपन्देही भलुही, देवदह २ निवासी हुन् । मृतक डिएन म्यानपावरबाट २०६३ साल श्रावण २४ गते मलेसिया आएका थिए । मृतकका एक बहिनी तथा दाजु र भाउजु रहेको जानकारी हुन आएको छ । त्यसै गरी हत्या गरी फरार हुने चौधरी शुनसरी झुम्का निवासी हुन् । चौधरीले अन्य साथीहरूको पैसा र मोवाईल समेत लिएर फरार भएका छन् । उनलाई चिन्नु हुने तथा भेट्नु हुने महानुभावहरूलाई निम्न नम्बरमा सम्पर्क गरिदिनु हुन अनुरोध गरिएको छ । -फोन नं. ०१६७०५५७०८, ०१६७९५०१५० । मृतकको शब नेपाल लैजाने तयारी भईरहेको छ । उक्त कम्पनीमा करिब ४० जना नेपाली कामदार रहेका छन् ।