चीनद्वारा नेपालतर्फाट पनि सागरमाथा अरोहणमा रोक

काठमाडौं, चैत १ - चीनले उत्तरी मोहडाबाट सगरमाथा अरोहण अनुमति नदिने निर्ण्र्ाारेपछि आउ“दो मे १० अघि नेपालतर्फाट पनि आरोही नपठाउन नेपाल सरकारलाई अनुरोध गरेको छ ।
ओलम्पिक र्टच सर्वोच्च शिखरमा पुग्गे अवधिमा अरू आरोही नहोऊन् भन्ने आशयको पत्र चीनले पठाएको एक उच्च सरकारी अधिकारीले कान्तिपुरलाई बताए । आउ“दो अगस्ट ८ देखि बेइजिङमा सुरु हुने खेलकुदको कुम्भ ओलम्पिकको सर्न्दर्भमा यो पत्र आएको हो ।
मे महिनाको पहिलो साता ओलम्पिक र्टचसहितको र्‍याली पा“चै महादेशका २२ प्रमुख सहर पुग्ने क्रममा सर्वोच्च शिखर पुग्ने अनुमान छ । 'यो अवधिमा नेपालबाट सगरमाथाको दक्षिण मोहडा भएर पनि आरोहण अनुमति नदिन आग्रह गर्ने आशयको पत्र पठाएको छ,' एक अधिकारीले कान्तिपुरलाई भने, 'यस अवधिमा चीनविरोधी गतिविधि नेपालमा नहोस् भनेर चीनले पत्रमा चासो देखाएको छ ।'
'एक चीन नीति' अवलम्बन गरेको नेपालले व्यवहारमा पनि त्यो लागू गर्ने आशय पत्रमा रहेको पनि उनले बताए । यसबारे शुक्रबारसम्म कुनै निर्ण्र्ाानभएको पर्यटन मन्त्रालयका अर्का अधिकारीले जानकारी दिए । चीनले उत्तरी मोहडातिरबाट अनुमति नदिनेभन्दा आरोहण सञ्चालक कम्पनीहरूलाई सोमबार पत्र पठाएको थियो । पत्रमा आरोहणसम्बन्धी व्यापक गतिविधिका कारण सगरमाथा क्ष्ँेत्रमा वातावरणीय चासो र सुरक्ष्ँा समस्या पर्ने जनाउ“दै चीनले अनुमति नदिने निर्ण्र्ाागरेको जनाएको छ । आरोहण अनुमतिका लागि आवेदन दिएका विभिन्न मुलुकका प्रतिनिधिलाई चीन तिब्बत पर्वतारोहण संघले यो जानकारी दि“दै सोमबार पत्र पठाएको हो । यो चीनको सरकारी निकाय हो ।
'त्यसबाहेक हामी तपाईहरूको आरोहण स्वीकार गर्नसक्ने अवस्थामा छैनौं,' पत्रमा भनिएको छ, 'त्यसैले कृपया तपाईको आरोहण योजना मे १० पछिका लागि सार्नुहोला ।' सिसापाङमालगायत अन्य चुचुराहरूको भने नियमितझैं आरोहण सञ्चालन हुने पत्रमा उल्लेख छ ।
सुरक्षा र स्वतन्त्र तिब्बतको मुद्दा चर्कन नदिन चीनले यस्तो नीति अवलम्बन गरेको अन्तर्रर्ााट्रय समाचार संस्थाहरूले जनाएका छन् । सर्वोच्च शिखर पुगेको ओलम्पिक र्टच र्‍यालीमा अवरोध पुर्‍याएर यो मुद्दा उचाल्ने सम्भावना रोक्न चीनले यस्तो
निर्ण्र्ाागरेको आरोप पश्चिमलेली मुलुकका अधिकारवादी संस्थाले लगाउ“दै आएका छन् ।
चीनले भने अनुसार मे १० सम्म नेपालबाट पनि आरोहण गर्न नदिनेबारे कुनै निर्ण्र्ाानभएको पर्यटन मन्त्रालयका एक अधिकारीले जानकारी दिए । 'तर चीनको चासो सम्बोधन गर्ने प्रयास गरिरहेका छौं,' उनले भने, 'नेपालका पर्यटन व्यवसायीस“ग यसबारे छलफल भइरहेको छ ।'
नेपालमा आरोहण व्यवसाय सञ्चालन गर्ने कम्पनीहरूले पनि ठूलो संख्यामा उत्तरी मोहडाबाट आरोही पठाउने गरेका छन् । गत वर्षउत्तर र दक्षिणी मोहडाबाट करिब पा“च दर्जन आरोहण दल नेपालका व्यवसायीले मात्र पठाएको नेपाल पर्वतारोहण संघका एक पदाधिकारीले जानकारी दिए । नेपालबाट चीनमा आरोहणका लागि जाने आरोहीले नेपालको पर्यटक भिसा लिन्छन् । चीनबाट समूह भिसा लिएर तिब्बत हु“दै आरोहणमा जाने गरेका छन् ।
वसन्त ऋतुमा सगरमाथा आरोहणको क्रम अप्रिल मध्यदेखि सुरु हुन्छ । नेपालतिर दक्षिणी मोहडामा छिटो हिमपात हुने भएकाले मे अन्तिमसम्म मात्र आरोहण हुने गरेको छ । यो आरोहणको मुख्य मौसम हो । 'मे १० पछि पनि चीनतर्फाट आरोहण गर्न सकिन्छ,' एक व्यवसायीले भने । अन्तर्रर्ााट्रय समाचार संस्था एपीका अनुसार बेइजिङ ओलम्पिक आयोजक समितिका प्रमुख ल्यू क्वीले ओलम्पिक र्टच बोकेर संसारभर ८५ हजार माइल यात्रा गरिने बताए । यसका लािग १ सय ३० दिन लाग्नेछ ।
'ओलम्पिकको इतिहासमा यसले सबैभन्दा लामो दूरी पार गर्नेछ र सबभन्दा बढी मानिसलाई सहभागी गराउनेछ' क्वीले भने । ओलम्पिक र्टच सगरमाथा शिखरदेखि लन्डन, पेरिस, सेन्ट पिर्टसवर्ग, सान पmन्सिस्को, व्यर्ुनर्स आयर्स, मुर्म्बईलगायत संसारका प्रमुख २२ सहर पुग्नेछ । र्टच बोक्ने र्‍याली आउ“दो मार्च ३१ का दिन चीनबाट हि“ड्ने छ ।